İşletim sistemlerinde kullanıcı ile bilgisayar donanımı arasında genel olarak 3 katmandan söz edilebilir. Şekil 1.1’de görülen bu katmanlar; kabuk, sistem çağrıları ve çekirdek olarak adlandırılır.
Kabuk (shell), kullanıcı ile işletim sistemi çekirdeği arasında bir ara birimdir. Kullanıcı tarafından verilen komutları algılar, yorumlar ve sistem çağrıları yardımıyla çekirdeğe iletir. Çekirdek ise bilgisayar donanımıyla doğrudan etkileşen ve işletim sistemi işlevlerini gerçekleştiren kısımdır. Kabuk, işletim sisteminin kullanıcıya görünen yüzüdür. Birçok kaynakta “komut yorumlayıcısı” olarak da adlandırılmaktadır.
Bilgisayar açıldıktan bir süre sonra komut satırı (prompt) görüntülenir. Kullanıcı tarafından komut satırına girilen komutlar, bilgisayar tarafından işleme konulur. İşte bu noktada kabuk olarak adlandırılan program devreye girer. Öncelikle komutun geçerliliğini inceler, kullanıcının ne yapmak istediğini çözümler ve bu iş için gerekli programları belleğe yükler.
Kabuk programı, kullanıcı ile işletim sisteminin çekirdeği arasında bağlantı kuran, köprü kuran program olarak adlandırılabilir. MS-DOS işletim sisteminde kabuk olarak command.com kullanılır. DOS işletim sisteminin aksine, Unix’te geliştirilmiş birçok kabuk programı vardır. Bu programlar Tablo 1.1’de listelenmiştir.
Kabuk Programı
Açıklama
Bash
(Born again shell) GNU tarafından C shell’in özelliklerinin geliştirildiği standart kabuk programı
Csh
C kabuk programı
Ksh
Korn kabuk programı
Sh
Standart UNIX kabuk programı
Tcsh
C kabuk programının geliştirilmiş hali
Zsh
Korn kabuk programının geliştirilmiş hali
Tablo 1.1: Kabuk programları
Linux sistemlere erişildiğinde kullanıcı adı ve şifre bilgileri girildikten sonra sistem tarafından ilk olarak kullanıcının kabuk programı çalıştırılır. Kabuk programı, girilen komutları algılayan ve işleyen temel programdır. Kullanıcı hesabı açılırken kullanıcının hangi kabuk programını kullanacağı sistem yöneticisi tarafından belirlenir ve etc/passwd dosyasında bu bilgi tutulur. Kullanıcı sisteme bağlandığında kullanıcı bilgileri okunurken çalıştıracağı kabuk program bilgisi de okunur ve çalıştırılır.
Pardus'ta, bir masaüstü işletim sistemiyle yapılabilecek grafik ortamdaki tüm işlemlerin yanı sıra, birçok işlemi komut satırı üzerinden gerçekleştirmek mümkündür. Bu yöntem artık klasikleşmiş olsa da Linux sistemlerin güçlü yanını ortaya koymaktadır.